Blog


Petra Jongerius

16-12-2014 14.59'

Democratie en eigenaarschap bij kinderen

Vrijdag 12 december had ik een afspraak met de leerlingenraad van basisschool de Beiaard in tuindorp oost over deelname aan de op te starten kinderraad. De wijk kinderraad is een manier om te werken aan actief burgerschap bij kinderen. Vanuit Wijk&co begeleiden we dit schooljaar drie kinderraden in de Staatliedenbuurt, Tuindorp en Tuindorp Oost/Voordorp.

 

In de stromende regen fietste ik naar de Beiaard. Even zoeken want ik was nog niet eerder op deze school geweest.  Met Gertrude Hartman, leerkracht van groep 7, had ik afgesproken dat de kinderen voor de wijk kinderraad gekozen zouden worden vanuit deze leerlingenraad.
Ik werd naar een ICT lokaal gebracht waar  Mees en Lieke mij namens de leerlingenraad ontvingen. Het duurde even voordat iedereen bij elkaar om tafel zat. De kinderen waren direct gericht op een ideeën doos waar leerlingen van de school steeds nieuwe ideeën in mochten doen, maar dat was voor een later moment in hun vergadering……. eerst mocht ik mijn verhaal doen.

 

Zoals dat gaat in een ‘echte’ vergadering,  deelde ik mijn agenda uit, waar de kinderen direct indoken en allerlei vragen over stelde. Maar zei ik, laten we bij het begin beginnen. De kinderen stelden zich voor ; Ids en Noor uit groep 6, Mees en Wietske uit groep 7, Jarik en Lieke uit groep 8.
Ik vertelde dat ik sociaal makelaar was en vroeg de kinderen of ze dan konden bedenken wat voor werk ik doe. Huizen verkopen was de eerste (vaker gehoorde) reactie, bij doorvragen kwamen ze op ‘iets voor de wijk’ en ‘communiceren’ als kernwoorden. Ik vertelde dat ik inderdaad veel praat met allerlei mensen in de wijk, hun ideeën en vragen aanhoor en mensen bij elkaar breng om die ideeën met elkaar uit te voeren. Vervolgens heb ik verteld dat ik het belangrijk vind dat kinderen in de wijk ook gehoord worden over hun ideeën en dat we daarom een wijk kinderraad willen starten met de scholen in Voordorp en Tuindorp oost, dus de Beiaard, OBS Voordorp en de Regenboog, locatie Wevelaan.

 

Ik vertelde over het traject dat we vanaf januari willen starten. We beginnen met een onderzoek in de wijk; wat vinden kinderen in de wijk belangrijk? Wat hebben zij voor wensen of vragen?  Daarna gaan we bedenken wat we zouden kunnen bedenken als antwoord op die vragen of wensen. En tot slot gaan we ook samen met kinderen en andere mensen in de wijk een wijkactie organiseren. Je kan natuurlijk wel zeggen dat er van alles moet veranderen, maar er zelf iets aan doen is veel leuker.
Ook vertel ik dat we onze ideeën en wijkactie gaan presenteren tijdens de stedelijke kinderraadsvergadering in mei, in de raadszaal. De kinderen worden helemaal enthousiast, vooral als ik vertel dat ze dan in de microfoon mogen praten, dat de burgemeester erbij is en dat RTV Utrecht opnames maakt.

 

Intussen onderbreken ze me steeds met allerlei vragen. Gaan we onder schooltijd vergaderen? Hoe vaak? En mogen andere kinderen ook mee naar het stadhuis? En wie van onze school mogen meedoen? Om ze alvast een indruk te geven wat we gaan doen, vraag ik ze of ze even voor zichzelf willen nadenken welke onderwerpen zij belangrijk vinden.

 

We wisselen uit; meer activiteiten voor kinderen, veilige speelplekken en verkeer, minder afval op straat, meer natuurparken……….

 

Dan vraag ik wat zij als belangrijke eigenschappen zien voor een wijk kinderraadslid. In snel tempo noemen zij; je moet geduldig zijn, serieus, een ander iets gunnen, zelfbeheersing, kunnen organiseren, niet alleen aan jezelf denken, aandacht geven aan wat je doet, communiceren en overleggen, goede ideeën hebben en realistisch zijn.

 

Ik vind het geweldig dat ze dit allemaal bedenken en zeg dat het inderdaad allemaal belangrijke eigenschappen zijn, waar ze vast allemaal al aan voldoen. Ze zijn immers al lid van de leerlingenraad en vertegenwoordigen daarmee hun groep.

 

En dan komen we toe aan de meest prangende vraag: wie mag er meedoen met de kinderraad? Want na even rondvragen willen ze dat allemaal! En er zijn maar 3 plekken. Eén kind vanuit groep 6, één uit groep 7 en één uit groep 8. Dus hoe gaan we dit aanpakken? Een stevige discussie volgt; Lootjes trekken? Nee, zegt Ids fel, ik ben al 44 x uitgeloot. Dat wil ik niet. Verkiezingen organiseren in de klas? Nee, ook dat is geen optie, zegt Ids opnieuw, dan wordt Noor gekozen want die is veel populairder. Ook Lieke wil dat niet want ze heeft een ‘geschiedenis’. Ze was namelijk vroeger heel druk en dan wordt ze vast niet gekozen door de kinderen uit haar groep.

 

Dan een presentatie houden over jezelf en nu kiezen? Nee, want dan is er veel te weinig tijd om voor te bereiden. Kunnen we dat dan niet volgende week doen? Nee, dat houd ik echt niet vol, ik vind dat we er vandaag uit moeten komen. En zo gaat het nog een tijdje door.
Intussen komt juf Gertrude even kijken of het goed gaat. Ik vertel kort dat ik de kinderen zelf laat nadenken over een selectieprocedure en dat we dus wat meer tijd nodig hebben. Gelukkig krijgen we die ruimte. Wat doen we vraag ik? Jullie willen er vandaag uitkomen, er zijn al verschillende oplossingen aan gedragen, maar er is nog niet een gezamenlijke oplossing. Opnieuw vliegen de meningen en voorstellen over tafel.

 

Dan opeens is er ‘het’ moment. Als we nou wel een korte presentatie doen en er dan twee kinderen uit elke groep bij halen die niet partijdig zijn, dus niet bevriend zijn met één van ons. Die kunnen dan meestemmen. En de meeste stemmen gelden dan.

 

Opeens gaat alles super snel, ik kan het amper volgen , maar de kinderen snappen het allemaal en  iedereen komt in beweging. Binnen enkele minuten zijn er 6 kinderen bij gekomen om mee te helpen bij de selectie. Eerst houden de 2 kinderen uit groep 6 elk een korte presentatie. Ze vertellen wat zij belangrijke punten vinden en waarom zij menen geschikt te zijn. Dan schrijven alle kinderen één naam op een briefje en leveren dat bij mij in. Met een hoop vingergetrommel maak ik bekend wie er meedoet met de kinderraad: Ids! Hij springt een gat in de lucht en is dolblij! Daarna volgen de presentaties van groep 7 en 8 en de vertegenwoordigers van de Beiaard zijn bekend. Naast Ids, Mees uit groep 7 en Lieke uit groep 8.

 

Fantastisch om mee te maken hoe kinderen helemaal zelf tot een oplossing zijn gekomen en een besluit nemen waar iedereen het mee eens is. Ofwel zich volledig eigenaar voelen van het proces.

Wat was nu mijn rol als sociaal makelaar? Niet veel, maar wel essentieel. Ruimte en tijd geven voor het proces en een paar keer herhalen van de vraag; hoe willen jullie dit nu oplossen?

Met een blij gevoel fiets ik naar huis, het is gelukkig gestopt met regenen……….